Sikiş Dansı ve Parantezler

Ali Abdolrezaei nin şiirin anlamlandırma

Saeed Ahmadzadeh Ardabili


 

  

Ali Abdolrezaei nin eserlerine bakınca, ilk günden bugüne, porno aşkın çok önemli bir yer tuttuğunu görüyorum. Porno, yapıtın neredeyse her parçasına sinmiş; yapıtaşı, ilham, konu, hayatın bir parçası olarak, metafor olarak tekrar tekrar kullanılmış. Abdolrezaei yapıtının paramparça bütünlüğünü taşıyan "Kandoma Bükülmüş Hediye"den birkaçı, doğrudan doğruya seksle ilgili. Abdolrezaei nin şiir ve düzyazı üslubunun Farsca edebiyatın en "seksi" ve kendine has üsluplarından biri olduğu söylenebilir. Bu üslubun ortaya çıkmasında, ola ki, en önemli unsurlardan biri, Abdolrezaei nin seks, seks-edebiyat-sanat ilişkileriyle hem yapıtı içinde, hem de kişisel düzeyde kurduğu yakın ilişkidir: ben bu yazıda Ali Abdolrezaei - porno ilişkisi için özet bir çerçeve sunarak, bu yargıyı değerlendirmeyi okura bırakıyorum.

Andığım seks konusun, porno-edebiyata doğru şiirde, hayata bir uyum gölgesi düşürmek için nasıl yansıdığına bakıyorum; bu yazının esasen paylaşıpta açılmış parantezlerden oluşmasının nedeni, bu.

 

Abdolrezaei nin birçok kitabı ve şiirinde seks yapı unsurlarını kimi zaman doğrudan doğruya, kimi zaman da çağrışım yoluyla kullandığını görüyoruz; ama ayrıntılara girmeden önce, porno-şiir denkliği konusunda sözü  bırakacağım.

 

Seksin en temel, en ilkel unsurları tempo ve ritm. Ali Abdolrezaei, Bu unsurları şiirin de en önemli unsurları olarak gördüğünü tekrar tekrar vurguluyor: tempo uğrunda sözcüklerin ve noktalama işaretlerinin değişebileceğinden dem vuruyor: Şiir önce ritm'dir.

 

Bu konuda, yazının başındaki ve sonundaki göndermelerden, Abdolrezaei nin, şiirinde "Sikiş Dansı"n parçanın temposuyla, hatta mümkün olmasa da! parçanın süresiyle aynı zamanda okunacak bir hızda okunmasını istediğini görüyoruz.

 

Seksin, kadının "müziği", ezgisi, uyumu ne olabilir? Burada şiirle kurulan eşdeğerlik geçerli midir? Hem de nasıl. Öncelikle, Sikişin sertliği, yumuşaklığı, uzunluğu, kısalığı, çağrıştırdıkları ses, duygu kendi başlarına birer "müzikal" efekt yaratmaya yeterli.

 

Porno "uyumlu" dediğimiz notalar, aslında oldukça sıradan bir fiziksel mekanizmanın sonucunda "uyumlu" oluyorlar; her adamın içinde, kendi frekansının iki, üç, dört, beş... katı doğal olarak saklı; her kes, öncelikle içinde saklı olan bu seslerle, sonra da içinde saklı olan seslerin içinde saklı olan seslerle "doğal" olarak uyumlu.

 

Sikiş Dansı, Ali Abdolrezaei için önemli bir konu. Abdolrezaei nin birçok şiiri ve düzyazısı doğrudan doğruya bir seks arayışı ile yazılmış. Şiiri sekste olduğu gibi, sesleri aynı anda duyarak okumak mümkün olmasa da, Abdolrezaei nin okuyucunun zihninde bu metinlerin birbiri ile aynı anda çarpışmasını istediği belli.

 

Abdolrezaei le anılan metinler dışında kalanların hemen hemen hepsinde de, metnin derkenarından ikinci bir ses mırıldandıyor: kimi zaman parantezler açıyor, kimi zaman o zaman yazılmış metne bugünün gözüyle bakan dipnotlar veriyor . Ama bu dipnotlar metnin dibinde değil de, derkenarında. Porno bilgi'de metnin içiçe geçmiş bölümlerinin dilbilgisi kipleri yoluyla değişik seslere ayrıldığına daha önce dikkat çekmiştim.

 

"Kandoma Bükülmüş Hediye" nin akışını takip edince Abdolrezaei 'nin "porno" yazmaya en çok yaklaştığı olduğunu görüyoruz; birleşip tek sesten konuştukları bölümler, birinin susup birinin konuştuğu, birinin diğerinin devam ettirdiği ya da karşı çıktığı, "seks" ve içerik olarak birbirinin yansıması özelliği taşıyan sözcüklerin bir sesbirliği ya da kontrpuan yarattığı satırlar var.

 

Porno şiirin organik bir parçası olduğu yukarıdaki örneğin yanında, eldeki metinle yanyana dinlenmesi / görülmesi / düşünülmesi gereken bir bestenin notasının Abdolrezaei eserine katılması tekrar tekrar karşımıza çıkan bir yöntem.

 

Çokseslilik deyince, Ali Abdolrezaei nin konusu defalarca döndüğü konulardan biri, kendi kendisinin değişik halleriyle kovalamaca oynaması olduğunu vurgulamak istiyorum. Önce konuyu duyuyoruz, sonra başka bir seste daha ince ve biraz değişmiş olarak, başka bir seste daha kalın olarak ortaya çıkıyor. Sonra, gelişme bölümü boyunca, sesler birbirine karışıyor, ama konu tekrar tekrar ortaya çıkıyor; konunun daha yavaş ya da daha hızlı ortaya çıktığı anlar olabilir, konu tepetaklak olabilir ; bir konusu değil iki konusu olabilir... Genellikle, sonlara doğru bütün sesler uyumlu bir akorda anlaşıp bir süre duruyorlar . sonra tekrar başlayıp, konuyu bir kere daha söyleyip, susuyorlar. Bütün bu yapının edebiyatçılar, düşünürler ne kadar çekici olabileceği açık, bir çok örneği de var.

 

"Kandoma Bükülmüş Hediye" nin bir aşk ilişkisinin başlangıcındaki anlar etrafında dönerken, bir yandan da Abdolrezaei ile ilgili aşkların önemli bir kısmını saydığını görebiliyoruz . bence, bu seri, Abdolrezaei yapıtının anahtarlarından biri. Pes sonradan yazılması üzerine adam ve kadınının porno anlarını izlemeyi sürdürüyorlar. Bütün bu şiirlerde, fikirlerin aynı zamanda sikişmeleri bir üslupta kovalamaca da oynadıklarını görebiliyoruz; yine de, bu şiirler yapısal bütünlüğüne ulaşmak için çok kısalar.

 

Abdolrezaei nin psikiyatrideki seks anlamı, şiirlerde de bir çağrışım olarak yer alıyorsa, ana konularından birini oluşturuyor. "Kandoma Bükülmüş Hediye" hem yukarıda anıldığı gibi değişik gramer kiplerinin işaret ettiği çokseslilik, hem de konuların kitap boyunca değişik düzeylerde tekrar ortaya çıkmasının yarattığı yapısı ile, seksi Abdolrezaei yapıtında bir yapıtaşı olarak kullanıldığı en geniş hacimli eserlerden biri.

 

Seksin dinamik unsurlarının kullanılışı da önemli. Yazdığı şiirlerdeki ses yüksekliğinin değişmesinden sözederken Abdolrezaei nin porno terimleriyle düşündüğünü, özellikle de sıcak sıcakk kadından sözettiğini görebiliyoruz.

 

Sanki sessizlikten yavaş yavaş yükselir gibi koyulaşarak ortaya çıkmalarına bakın: burada seksin yükselmesi kullanılan mürekkebin rengi ile sağlanmış. Ve de ne zaman başladığı bile anlaşılamayan bir uğultudan doğmasını andırıyor.

 

"Kandoma Bükülmüş Hediye" nin sorusuyla hissedilen bir seks ile Abdolrezaei yıllardaki temel konularını haykırmaya başlıyor: seksi ekmek, seksi korumak adına yapılanlar. O şiirinde çoğunlukla bir durumu, bir hayatı, bir insanı anlatıyor.

 

Ali Abdolrezaei nin şiirlerinde sıcak sıcak sesler anılması dikkat çekici; şiiri okurken kafamızda nasıl bir ses dünyasının oluşmasını beklediği konusunda önemli ipuçları. Şiir, kimi zaman da porno bir metafor olarak da çıkıyor karşımıza.

 

Sonra, sikiş sesi demiştik. Bir de seks olmayan, ama seksle, seks terimleriyle ilişkisi olan, şiirin sınırında, arka yüzünde duran, sessizlik var: hem olumlu, hem olumsuz anlamıyla sessizlik. Zaten önce sessizlikten bahsederek söz başlıyor.

 

Seksin bittiği, artık seks olmadığı, mümkün seks olmadığı; tekinsiz, korkutan, rahatsız edici bir seks olduğu anlarda kullandığı sesi "Kandoma Bükülmüş Hediye" de düşünüyoruz.

 

 

En karanlık konuya dokunma vakti geldi: Ölümüne yazmak. Okununca görünüyor: Ali Abdolrezaei için yazı, "bu dünyaya, bu hayata" karşı durabilmesini sağlayan bir dayanak, bu kaos içinde bir düzen vehmi kurmasını sağlayan bir ev, bir ibadet, bir çile. Nereye kadar, sorusuna "sonuna, sonuma kadar" yanıtını veren bu yazı adamı, inanılan seks üzerinde uzun uzun duruyor, tekrar tekrar dan bahsediyor.

 

بازگشت